Riady

Dom zwrócony do wnętrza

Po arabsku riad znaczy „ogród”. W Maroku słowo to oznacza tradycyjny dom miejski z wewnętrznym patio lub ogrodem. Wszystkie pomieszczenia wychodzą na ten dziedziniec, często ozdobiony fontanną lub niewielkim basenem, który chłodzi powietrze; od strony ulicy dom pokazuje tylko mur i drzwi. Wiele takich rodzinnych domów odrestaurowano i zamieniono w małe hotele, a dziś słowem tym określa się każdy pensjonat z patio w medynach, starych miastach otoczonych murami.

Ten układ kształtuje cały pobyt. Wchodzi się z wąskiej uliczki, często bez szyldu, i nagle jest się w ciszy zielonego patio. Życie toczy się między dziedzińcem, gdzie podaje się śniadanie, a tarasem na dachu, z widokiem na miasto. Pokoje rozmieszczone są na kilku poziomach wokół otwartego środka.

W Egipcie riadów nie ma. Domy z dziedzińcem z naszego egipskiego wyboru, takie jak Al Moudira w Luksorze, przedstawiamy na stronie Hotele butikowe i zabytkowe.

Od sześciu pokoi do pięćdziesięciu trzech riadów

Wielkość zmienia wszystko: riad z sześcioma pokojami przypomina dom przyjaciół, riad z czterdziestoma – mały hotel.

Domy z mniej niż dziesięcioma pokojami. Riad El Ma w Meknesie ma sześć pokoi, patio z fontanną i mały basen na dachu, czynny w sezonie. W Essaouirze Riad EspritBleu ma ich siedem, tylko dla dorosłych; w El Jadidzie Riad Soleil d'Orient również siedem, wokół patio obsadzonego figowcami i drzewami pomarańczowymi. W Tetuanie Blanco Riad ma osiem pokoi i restaurację otwartą dla gości z zewnątrz. W Fezie Karawan Riad mieści dziewięć apartamentów w XVII-wiecznym domu w dzielnicy andaluzyjskiej.

Riady z 10–20 pokojami. W Szafszawanie Riad Cherifa (12 pokoi) ma basen pod gołym niebem i duży hammam, a Lina Ryad & Spa (17 apartamentów junior) – podgrzewany basen kryty i 300 m² tarasów. W Fezie Riad Laaroussa (13 pokoi) prowadzą sami właściciele i chętnie przyjmuje dzieci. W Tangerze Palais Zahia (18 pokoi) stoi przy Petit Socco, w sercu medyny.

Duże riady i pałace. W Marrakeszu La Sultana łączy pięć odrestaurowanych riadów w kasbie: 28 pokoi i 2 000 m² tarasów na dachach; El Fenn ma 41 pokoi, trzy baseny i taras na dachu o powierzchni 1 300 m² z widokiem na Kutubijję. W Fezie Riad Fès rozmieszcza swoje 30 pokoi w pięciu domach, wokół czterech patio, z basenem o długości 14 m; Palais Faraj, XIX-wieczny pałac na południowych murach, ma 31 apartamentów i widok na całą medynę. Royal Mansour Marrakech doprowadza tę ideę najdalej: 53 prywatne trzykondygnacyjne riady o powierzchni od 140 do 1 800 m², każdy z własnym basenem na dachu.

Na pustyni. Riad Madu w Hassilabied, u stóp Erg Chebbi, to rodzinna kasba z ubijanej gliny (pisé) z 18 pokojami i apartamentami, z basenem i dwoma obozami wśród wydm.

Życie w medynie

Przyjazd. Medyny są w dużej mierze strefami pieszymi. Samochód zatrzymuje się przy najbliższej bramie, a bagaże są przenoszone do riadu. Sytuacje bywają różne: do Palais Faraj, przy Bab Ziat, dojeżdża się samochodem pod same drzwi; Riad Fès leży 5 minut pieszo od placu Batha, gdzie samochody można zostawić na strzeżonym parkingu; Riad Cherifa jest kilka minut od płatnego parkingu publicznego; do Blanco Riad dojazd samochodem jest trudny i nie ma parkingu; do Lina Ryad dochodzi się pieszo po wielu schodach. Sabaro podaje tę informację na stronie każdego hotelu.

Hałas. Patio chroni przed ulicą, ale medyna budzi się wcześnie i zasypia późno, a wezwanie do modlitwy słychać w całym mieście. Sabaro sprawdza, jak spokojna jest ulica przy każdym riadzie.

Zima. Riad zbudowany jest wokół otwartego patio. W Marrakeszu średnia temperatura minimalna w styczniu wynosi 5,9 °C: Sabaro radzi sprawdzić ogrzewanie pokoju i zabrać ciepłą warstwę na wieczór. Basen podgrzewany, jak w Riad Laaroussa, lub kryty, jak w Lina Ryad, sprawia, że zima jest przyjemniejsza.

Posiłki. Niektóre riady serwują kolację, inne tylko śniadanie: Riad Cherifa nie podaje kolacji, Riad Soleil d'Orient – po wcześniejszej rezerwacji, a restauracja Riad Laaroussa jest tylko dla gości. Informację tę podaje strona każdego riadu.

Łączenie riadu z hotelem

Podczas podróży po kilku miastach Sabaro często poleca przeplatanie: dwie lub trzy noce w riadzie w medynie, by zwiedzać ją pieszo, a potem hotel z ogrodem i dużym basenem na odpoczynek. Propozycja podróży Miasta królewskie Maroka w 10 dni zachowuje ten rytm: trzy noce w Riad Fès, a potem cztery w La Mamounia. Riady butikowe, El Fenn czy La Sultana, pojawiają się także na stronie Podróże poślubne.

W Tunezji: dary medyn

W Tunezji domy z patio w medynach nazywa się często dar, po arabsku „dom”. Zasada jest ta sama co w Maroku: drzwi od strony uliczki, pokoje wokół dziedzińca.

Tunis. Dar Ben Gacem rozkłada swoje 15 pokoi między dwie historyczne rezydencje w medynie, oddalone o cztery minuty spacerem. Dar El Jeld ma 16 apartamentów o powierzchni od 65 do 95 m² wokół wewnętrznego ogrodu, hammam i taras na dachu nad sukami. Palais Bayram, XVIII-wieczny pałac w pobliżu meczetu Zitouna, ma 16 pokoi i apartamentów, hammam pod kopułą i dwa ogrody otoczone murem.

Kairuan. Palais Harran ma siedem pokoi w XIII-wiecznej rezydencji, kilka kroków od Wielkiego Meczetu.

Sahel. W Susie Dar Antonia układa swoje apartamenty wokół patio z fontanną, wewnątrz murów obronnych. W Monastyrze Dar Benti ma siedem pokoi i apartamentów o powierzchni od 22 do 48 m² wokół patio i basenu; ribat i plaże są kilka minut spacerem.