Góry

Marokańskie góry zaczynają się u bram Marrakeszu: Atlas Wysoki zamyka horyzont na południe od miasta. Ciągną się na północ Atlasem Średnim z jego cedrami, na południe wąwozem Dadesu i Antyatlasem, a dalej aż po Rif, nad Morzem Śródziemnym. W Egipcie góry są na Synaju: góra Synaj, na którą wchodzi się nocą, by zobaczyć wschód słońca, i tuż obok najwyższy szczyt kraju. W Dubaju góry to Hatta, eksklawa emiratu w górach Hadżar, w pobliżu granicy z Omanem, dokąd przyjeżdża się na rower górski, wędrówki i kajaki. W Omanie te same góry Hadżar wznoszą się znacznie wyżej, a nocuje się na skraju kanionów.

Wybiera się nie tyle region, ile sposób wędrowania.

Dzień w górach z miasta

Tym, którzy chcą tylko zobaczyć góry, wystarczy jednodniowa wycieczka.

• Dolina Urika (Ourika), około sześćdziesięciu kilometrów od Marrakeszu, prowadzi do Setti-Fatmy i jej siedmiu wodospadów, do których dochodzi się pieszo: dwadzieścia minut stromego podejścia do pierwszego, około godziny więcej do najwyższego. Sabaro radzi wybrać dzień powszedni.
• Akchour, około 50 minut od Szafszawanu, otwiera park narodowy Talassemtane: dwie godziny marszu wzdłuż rzeki Farda do Mostu Boga, skalnego łuku około trzydziestu metrów nad kanionem.
• Park narodowy Ifran, w Atlasie Średnim, godzinę od Fezu: lasy cedrowe, jeziora i makaki berberyjskie, które należy obserwować z dystansu, nie karmiąc ich.
• Wąwóz Todry, w pobliżu Tinghiru, można przejść pieszo w godzinę lub dwie, między niemal 300-metrowymi klifami.
• Hatta, około 130 km na południowy wschód od Dubaju, czyli 1,5 godziny samochodem lub autobusem ekspresowym: kajaki na turkusowym jeziorze zaporowym, od 60 AED (dirhamów ZEA), około 15 €, szlaki za tamą, oznakowane kolorem zielonym, niebieskim, czerwonym lub czarnym w zależności od trudności, oraz wioska dziedzictwa z dwiema wieżami strażniczymi.

Dwie lub trzy noce w kasbie

To rytm, który Sabaro poleca, by wędrować bez trekkingu: każdego ranka kilkugodzinna wędrówka, popołudnie w spokoju.

• W Atlasie Wysokim do Kasbah du Toubkal, powyżej Imlil, na wysokości 1 820 m, dochodzi się kwadrans pieszo; codziennie organizuje wędrówki i wejścia na szczyty z przewodnikami z wioski. Kasbah Tamadot w Asni stawia na komfort, z basenami i spa, i proponuje wędrówki na mułach od 10 lat. Kasbah Bab Ourika góruje nad wejściem do doliny Urika, 45 minut od lotniska w Marrakeszu: dobre miejsce na zakończenie podróży.
• W wąwozie Dadesu, na drodze na pustynię, trzy domy z wyboru Sabaro: Dar Jnan Tiouira, zbudowany przez rodzinę przewodnika wysokogórskiego; Dar Rihana, prowadzony przez trzech braci z doliny; Eden Boutique Hotel, z widokiem na „małpie palce” w Tamellalt.
• W dolinie Ait Bouguemez, u stóp M'Goun (4 071 m), Touda Ecolodge leży na wysokości około 2 200 m, w najwyżej położonej wiosce doliny. Wędruje się tu od wioski do wioski, w Światowym Geoparku UNESCO M'Goun, znanym ze śladów dinozaurów.
• W Ifranie Michlifen, pięciogwiazdkowy szalet na wysokości 1 650 m, dla lasu latem i śniegu zimą, ze spa i klubem dla dzieci.
• W Szafszawanie Dar Echchaouen, nad niebieską medyną, w pobliżu źródła Ras El Ma, by połączyć miasto ze szlakami Rifu.
• W Hatcie, w górach Hadżar, których szczyty wokół miasta sięgają od 800 do 1 600 m, JA Hatta Fort Hotel ma dwa podgrzewane baseny z widokiem na góry, spa i Terra Cabins, domki o powierzchni 30 m²; organizuje wędrówki, wycieczki rowerowe i kajakowe, od około 360 € za noc dla dwóch osób ze śniadaniem, plus ewentualny podatek turystyczny za noc. Nocleg na miejscu pozwala wyruszyć w porannym chłodzie: Visit Dubai, urząd turystyki Dubaju, radzi siedzieć na rowerze już o 6:00 czasu lokalnego, na 52 km oznakowanych tras rowerowych Hatta Mountain Bike Trail Centre. Hatta Dome Park oferuje też piętnaście namiotów kopułowych. Hattę łączy się z dwiema nocami na pustyni w Dubaju, przez którą przejeżdża się po drodze.

Oman: góry Hadżar, kaniony i tarasowe wioski

Góry Hadżar to wielkie pasmo północnego Omanu, dwie godziny jazdy od Maskatu. Wędrówki skupiają się w dwóch masywach.

Dżabal al-Achdar, „Zielona Góra”, to zamieszkany wysoki płaskowyż na wysokości około 2 000 m. Wędruje się tu od wioski do wioski, wśród tarasów z granatowcami i różami damasceńskimi, sadów i aflaj, tradycyjnych kanałów nawadniających, z których pięć UNESCO wpisało na listę w 2006 roku. Ogrody różane kwitną od końca marca do początku maja. Droga jest otwarta wyłącznie dla samochodów 4x4, kontrolowanych przez policję w Birkat al Mouz, u podnóża podjazdu. Nocuje się na skraju kanionu: w Anantara, najbardziej kompletnym, od około 450 € za noc dla dwóch osób; w Alila Jabal Akhdar, bardziej odosobnionym, który oferuje via ferratę, wędrówki z przewodnikiem i obserwację gwiazd; w Sahab, z 27 pokojami, prostszym.

Dżabal Szams, na wysokości około 3 000 m, to najwyższy punkt kraju. Jego najbardziej znana trasa, Balcony Walk, czyli szlak W6, biegnie w połowie wysokości ściany Wielkiego Kanionu Omanu, wysokiej na prawie kilometr, do opuszczonej wioski As Sab: około 3 godzin tam i z powrotem, nad przepaścią. Wyrusza się o świcie z Jebel Shams Resort, prostych domków na końcu drogi, lub z The View, na wysokości 1 400 m nad Al Hamrą, w pobliżu tarasowej wioski Misfat al Abriyeen.

Szlaki te nie mają niemal żadnych zabezpieczeń: lepiej wyruszać z biurem podróży lub w grupie, a na Dżabal Szams możliwa jest choroba wysokościowa. Przewodnik Wędrówki w górach Hadżar opisuje trasy.

Tubkal i trekkingi

Dżabal Tubkal wznosi się na 4 167 m. Wejście jest trudne, choć nie techniczne: to długi marsz z ponad 2 000 m przewyższenia, bez odcinków wspinaczkowych. Klasycznie robi się je w dwa dni z Imlil, z noclegiem w schroniskach na wysokości 3 207 m. Na szlakach między Imlil a szczytem obowiązkowy jest oficjalny miejscowy przewodnik górski; najprościej zarezerwować go razem z noclegiem.

Na tej wysokości niektórzy wędrowcy cierpią na chorobę wysokościową. Sabaro radzi dodać przed wejściem dzień lub dwa wędrówek po dolinach albo wybrać trekking od trzech do ośmiu dni, z noclegami w kwaterach lub schroniskach, z przewodnikiem i poganiaczem mułów, który stawia szczyt na końcu. Według tej zasady ułożony jest pomysł na podróż Sabaro „Trekking w Atlasie Wysokim i wejście na Tubkal, 6 dni”.

Na Synaju góra Synaj wznosi się na 2 285 m nad klasztorem św. Katarzyny. Wchodzi się nocą, między północą a 3:00 czasu lokalnego, Schodami Skruchy lub ścieżką dla wielbłądów, by o wschodzie słońca być na szczycie. Góra Świętej Katarzyny, 2 637 m, najwyższy szczyt Egiptu, wymaga długiego dnia z obowiązkowym przewodnikiem. Lepiej nie pokonywać nocą trasy między klasztorem a wybrzeżem: Sabaro radzi więc nocować na miejscu, jak w pomyśle na podróż „Synaj, góra Synaj, klasztor św. Katarzyny i Dahab, 7 dni”.

Pory roku i sprzęt

Wiosna (kwiecień–maj) i jesień (wrzesień–październik) to najlepsze pory na wędrówki w Atlasie. Lato odpowiada wyższym partiom gór, mniej dolinom, a w Ifranie jest wtedy łagodnie, z temperaturą maksymalną około 30 °C w lipcu i sierpniu. Zima przynosi śnieg: wejście na Tubkal wymaga wtedy zimowego sprzętu górskiego i doświadczenia, a Ifran otwiera trasy narciarskie, jeśli pozwala na to pokrywa śnieżna. W Antyatlasie, wokół Tafraout, można wędrować od września do maja, z kwitnieniem migdałowców pod koniec zimy. W Hatcie sezon trwa od października do początku maja: Hatta Wadi Hub, centrum aktywności, jest otwarte od 1 października do 5 maja, a większość atrakcji zamyka się latem, gdy na najbliższej stacji, w Al Ain, temperatura zbliża się do 45 °C. W wadi mogą występować gwałtowne powodzie, zwłaszcza zimą: należy je opuszczać natychmiast po ostrzeżeniu meteorologicznym. W omańskich górach Hadżar sezon trwa od października do kwietnia: w Saiq, na płaskowyżu Dżabal al-Achdar, średnia temperatura maksymalna wynosi od grudnia do lutego około 15–17 °C, a nocą może być przymrozek; latem utrzymuje się około 30 °C, gdy w dolinach jest ponad 40 °C.

Przez cały rok warto zabrać dobre, wysokie buty trekkingowe, trzy warstwy odzieży, w tym kurtkę wiatro- i wodoodporną, okulary przeciwsłoneczne i kapelusz. Wieczory w kasbach są chłodne, nawet latem. Na szczycie góry Synaj w zimowe noce może być mróz.

Turcja: góry Kaçkar i Szlak Licyjski

Wyżyny Morza Czarnego. Nad Rize doliny wznoszą się ku yayla, wysokogórskim pastwiskom, na które latem wypędza się stada, i ku górom Kaçkar, wielkiemu masywowi wędrówkowemu regionu. Nocuje się w okolicy Ayder, 35 km od lotniska Rize-Artvin: Seyr-i Cennet Dağ Evleri ma dziewięć drewnianych apartamentów i bungalowów przy drodze do Ayder, każdy z jacuzzi. Sezon trwa od czerwca do września; pada przez cały rok. Region opisuje strona Wyżyny Morza Czarnego.

Szlak Licyjski. Szlak przechodzi przez Çıralı i Olympos, a potem wspina się w stronę Antalyi; jego etapy prowadzą przez lasy sosnowe, przełęcze i zatoczki, a najlepiej pokonywać je od lutego do maja oraz od września do listopada. Olympos Mountain Lodge, na wysokości 900 m w Beycik, na zboczach góry Tahtalı, jest dobrym punktem wyjścia. Kolej linowa na Tahtalı wjeżdża na szczyt, 2365 m, od 9:00 do 16:30 czasu lokalnego.