Dżabal al-Achdar (Zielona Góra)

Dżabal al-Achdar, po arabsku „Zielona Góra”, to uprawny płaskowyż gór Hadżar w sercu Omanu: na wysokości około 2 000 m, około 160 km i dwie godziny jazdy od lotniska w Maskacie, znajdują się tu kamienne wioski przyklejone do urwisk, tarasy granatowców i róż, głębokie kaniony oraz kilka górskich hoteli. W każdym miesiącu roku jest tu o 11–13 °C chłodniej niż w Nizwie, na równinie. Warto zaplanować dwie lub trzy noce między październikiem a kwietniem albo na początku maja, by zobaczyć róże. Wjechać mogą tylko samochody z napędem na cztery koła.

Wjazd na górę

Posterunek w Birkat al Mouz. Droga na płaskowyż zaczyna się w Birkat al Mouz, oazie u stóp masywu, około 120 km i 1 godz. 20 min od lotniska. Posterunek Królewskiej Policji Omanu kontroluje tu ruch: przepuszczane są tylko pojazdy z napędem na cztery koła, a kierowca musi okazać prawo jazdy i dowód rejestracyjny. Zasadę tę przypomniał w 2022 roku Oman Observer, anglojęzyczny dziennik wydawany przez Ministerstwo Informacji, a Anantara, jeden z hoteli na płaskowyżu, potwierdza ją na swojej stronie w 2026 roku. W 2022 roku rząd zapowiedział też przyszłą drogę z Al-Batiny Południowej, dostępną dla wszystkich samochodów, bez daty otwarcia. Sabaro sprawdza tę zasadę przed każdym wyjazdem.

Trasa. Za posterunkiem asfaltowa droga górska wspina się na płaskowyż Saiq: od lotniska należy liczyć 160 km i dwie godziny jazdy bez postojów, a według hoteli 2,5 godziny. Hotele organizują transfer z lotniska i przejazd przez posterunek dla gości, którzy wolą nie prowadzić. Przewodnik Prowadzenie samochodu w Omanie omawia przepisy drogowe i wybór pojazdu.

Bezpieczeństwo. Drogi górskie są niebezpieczne bez dobrze wyposażonego samochodu 4x4, na jezdnię wchodzą zwierzęta, a w niektórych częściach Omanu może wystąpić choroba wysokościowa. Ministerstwa spraw zagranicznych nie wydają jednakowych zaleceń dla Omanu: zalecenie Państwa kraju znajduje się w tabeli „Porady dla podróżnych” na tej stronie, a przewodnik Sytuacja w Omanie je porównuje.

U stóp góry: Birkat al Mouz

Birkat al Mouz zasługuje na przystanek w drodze na górę. Bayt Ar-Ridaydah, fort z XVII wieku wzniesiony za imama Sultana bin Saifa (1649–1679), strzeże wylotu Wadi Al Muaydin, 24 km od centrum Nizwy. Zajmuje 6 761 m² na dwóch kondygnacjach, z murem obronnym i małymi wieżami narożnymi, malowanymi stropami, rzeźbami w gipsie i wewnętrzną studnią. Położenie na drodze do Dżabal al-Achdar dawało mu kontrolę nad szlakiem karawan.

Przez jego dziedziniec przepływa falaj Al Khatmeen. Falaj (l.mn. aflaj) to kanał nawadniający, który doprowadza wodę ze źródła lub z warstwy wodonośnej wyłącznie siłą grawitacji, czasem na odległość kilku kilometrów. Al Khatmeen to jeden z pięciu systemów aflaj wpisanych na Listę światowego dziedzictwa UNESCO w 2006 roku, reprezentujących ponad 3 000 systemów wciąż używanych w kraju; cztery z pięciu leżą wokół masywu Dżabal al-Achdar. Podział wody między rodziny nadal odbywa się według dawnych wspólnotowych zasad, opartych na obserwacji gwiazd.

Płaskowyż Saiq i jego wioski

Płaskowyż Saiq, na wysokości około 2 000 m, to zamieszkana i uprawiana część góry. Wioski zbudowano tu z kamienia na krawędzi wąwozów, nad tarasami nawadnianymi przez aflaj.

Al Aqr, Al Ayn i Ash Shirayjah to trzy najbardziej znane wioski, połączone ścieżką biegnącą zboczem urwiska. Na ich tarasach rosną granaty, gruszki, winogrona, czosnek i cebula, a także róże damasceńskie. Anantara organizuje ten spacer z omańskim przewodnikiem, który wprowadza gości do meczetów, madżlisów (sal recepcyjnych), domów zamieszkanych i opuszczonych oraz do destylarni wody różanej. Al Aqr to zwykły punkt wyjścia dla wędrowców, z widokiem na Al Ayn, Ash Shirayjah i sąsiednie wioski. Mieszkańcy przekształcają stare domy w zajazdy, kawiarnie i muzea; we wrześniu 2023 roku otwarto tu Suspended Terraces Lodge, z jedenastoma pokojami w trzech tradycyjnych domach. Al Ayn, czyli „źródło”, jest w całości zbudowane tarasowo wokół swoich źródeł.

Wadi Bani Habib to opuszczona wioska z cegły mułowej na zboczu urwiska. Około dwudziestu minut marszu, a potem zejście po naturalnych skalnych stopniach prowadzą na dno wadi, porośnięte orzechami włoskimi, morelami, migdałowcami, brzoskwiniami i granatowcami, które rolnicy wciąż przychodzą uprawiać. Mieszkało tu niegdyś ponad pięćdziesiąt rodzin; ich domy się rozpadają, ale mały meczet o powierzchni około 40 m² wciąż jest używany.

Skamieniałości. Wapienie płaskowyżu kryją skamieniałości morskie – koralowce, gąbki i ostrygi – z czasów, gdy góra znajdowała się pod powierzchnią morza. Oman Observer wskazuje skamieniałe kaskady martwicy wapiennej na zachód od Sayh Qatanah oraz, w pobliżu wioski Ar Rus, warstwę skalną wyznaczającą wielkie wymieranie z końca permu, sprzed około 251 milionów lat.

Diana's Point to drewniano-szklany taras widokowy nad kanionem, nazwany na cześć księżnej Walii, która przyjechała tu podziwiać widok w latach 80. XX wieku. Obecnie znajduje się na terenie resortu Anantara.

Pory roku na górze

Róże. Róże damasceńskie uprawia się na płaskowyżu od XVII wieku. Od końca marca do początku maja, ze szczytem w kwietniu, tarasy różowieją; rolnicy zbierają kwiaty o świcie, gdy pachną najmocniej, a potem destylują je godzinami w glinianych piecach i naczyniach. Powstaje z nich brązowa woda różana, którą aromatyzuje się omańską kawę i słodycze. Strona Sezon róż podaje przewidywane terminy na 2027 rok.

Granaty. Według omańskiego Ministerstwa Rolnictwa na płaskowyżu rośnie około 27 000 granatowców, w tym 5 500 w Saiq i 5 000 w Ash Shirayjah. Zbiory zaczynają się w połowie sierpnia, a owoce sprzedaje się odwiedzającym na górze i aż na suku w Nizwie.

Temperatury. Stacja meteorologiczna w Saiq odnotowuje średnie temperatury maksymalne 15 °C w styczniu, 20 °C w marcu, 23 °C w październiku i 30 °C w szczycie lata. Zimowe wieczory i noce są zimne, dlatego warto zabrać porządny sweter i kurtkę. Latem, gdy na równinie jest ponad 40 °C, płaskowyż przyciąga gości z Omanu i innych państw Zatoki.

Wędrówki i wspinaczka

Wędrówki to główna atrakcja. Szlak trzech wiosek, od Al Aqr do Ash Shirayjah, zajmuje około trzech godzin w formie pętli, ze stromymi odcinkami nad przepaścią. Należy trzymać się oznakowanych szlaków, i zabrać wodę nawet zimą. Przewodnik Wędrówki w górach Hadżar przedstawia trasy w całym masywie.

Via ferrata na Dżabal al-Achdar, trasa wspinaczkowa wyposażona w liny i klamry, zajmuje dwie godziny i kosztuje od około 100 € za osobę. Trzygodzinne wyjście łączy via ferratę z wędrówką do wioski Sharaijah, za około 115 € za grupę liczącą maksymalnie trzy osoby. Jednodniowa wycieczka z Maskatu kosztuje około 117 € za osobę, ale dojazd zajmuje co najmniej cztery godziny w obie strony, dlatego lepiej zaplanować jedną lub dwie noce na górze.

Gdzie się zatrzymać na Dżabal al-Achdar

Wszystkie trzy hotele z selekcji Sabaro znajdują się na płaskowyżu Saiq.

Anantara Al Jabal Al Akhdar Resort: 82 pokoje z widokiem na kanion i 33 wille z prywatnym basenem, podgrzewany basen, spa z hammamem oraz kluby dla dzieci i nastolatków. Diana's Point znajduje się na jego terenie. Zameldowanie o 14:00, wymeldowanie o 12:00. Ceny od około 450 € za noc dla dwojga ze śniadaniem, ewentualne lokalne podatki są doliczane.

Alila Jabal Akhdar: 86 apartamentów i willi na wysokości 2 000 m, basen odkryty i kryty, Spa Alila, klub dla dzieci i liczący 3 km Szlak Motyli dla rodzin. Hotel oferuje via ferratę, wędrówki, obserwację gwiazd i lekcje gotowania. Cena na zapytanie.

Sahab Resort & Spa: mały hotel z 27 pokojami na krawędzi kanionu, z basenem typu infinity nad doliną, URU Spa, spacerami po wioskach, wspinaczką skałkową i jogą na skraju urwiska. Na terenie hotelu można zobaczyć skamieniałości. Cena na zapytanie.

Strony Góry, Spa i wellness oraz Podróż poślubna przedstawiają te hotele wraz z innymi adresami Sabaro.

Co połączyć z Dżabal al-Achdar

Płaskowyż leży około godziny jazdy od Nizwy, z jej fortem i piątkowym targiem. Do Dżabal Szams dojeżdża się przez Nizwę i Al Hamrę: strona Dżabal Szams opisuje kanion i Balcony Walk. Pierwsza podróż może łączyć dwie noce w Maskacie, dwie na płaskowyżu i jedną w Nizwie; strona Oman daje ogólny obraz kraju.