De oases Dakhla en Kharga

De grens van de woestijn

Kharga beslaat een depressie van ongeveer 180 km van noord naar zuid, zo’n 200 km ten westen van de Nijl; het is de grootste van de oases in de Westelijke Woestijn. Haar geschiedenis dankt ze aan haar ligging op een kruispunt. De Darb al-Arba’in, de “Weg van de Veertig Dagen”, voerde hier goud en ivoor uit Afrika langs; tot de 19e eeuw verbond hij Egypte met het Sultanaat van Darfoer, in het huidige Soedan.

Elke periode liet haar sporen na:

• De Perzen bouwden de eerste kern van de tempel van Hibis, later uitgebreid door de Ptolemaeën en de Romeinen, en voerden ondergrondse aquaducten in die het water met de zwaartekracht naar de akkers brachten.
• De Romeinen namen dit systeem over en versterkten de oase aan het eind van de 3e en het begin van de 4e eeuw: een keten van forten en versterkte dorpen, die de zuidgrens van het rijk markeerde en de karavanen controleerde. Umm al-Dabadib en Ain al-Lebekha, in het noorden, behoren tot de best bewaarde.
• De eerste christenen lieten de grote necropolis van el-Bagawat na, uit de 5e eeuw, en kerken gebouwd binnen de forten.

Kharga en de kleine zuidelijke oases staan sinds 2015 op de voorlopige lijst (Tentative List) van UNESCO (Organisatie van de Verenigde Naties voor Onderwijs, Wetenschap en Cultuur; de lijst bevat de plaatsen die een staat overweegt voor te dragen voor het Werelderfgoed), zowel om hun overblijfselen als om hun landschappen.

Kharga, de monumenten

De stad Kharga is modern; de bezienswaardigheden liggen enkele kilometers naar het noorden, en naar het zuiden richting Baris.

• De tempel van Hibis, 2 km ten noorden van de stad, gewijd aan Amon, gerestaureerd en weer opengesteld voor het publiek. Een sfinxenlaan leidt naar de zuilenzaal; het heiligdom draagt bijna 700 afbeeldingen van goden en koningen.
• De necropolis van el-Bagawat, een van de oudste christelijke begraafplaatsen van Egypte: 263 grafkapellen van ongebakken baksteen, bekroond met koepels. De Kapellen van de Uittocht en van de Vrede hebben hun schilderingen bewaard.
• De duiventoren van Ain al-Dabashiya, een gerestaureerde vierkante toren die voor het publiek is geopend, te midden van oude akkers.
• De forten van Umm al-Dabadib en Ain al-Lebekha, verder de woestijn in: u hebt een gids en een terreinwagen nodig.
• In het zuiden de tempel van Dush, een Romeins gebouw uit de 1e eeuw gewijd aan Isis en Serapis, bij Baris; het toeristenbureau raadt aan bij zonsondergang te komen voor het uitzicht. Gouden sieraden die in 1989 in de buurt werden gevonden, bevinden zich in het Egyptisch Museum in Caïro. Onderweg bleef het dorp in lemen architectuur, ontworpen door de architect Hassan Fathy en begonnen in de jaren 1960, onvoltooid.

Dakhla, de dorpen

Dakhla strekt zich uit over ongeveer 80 km van oost naar west, een reeks dorpen en palmentuinen langs de weg. Mut is de hoofdstad; de interesse ligt in de oude dorpen.

• Al-Qasr, de voormalige middeleeuwse hoofdstad van de oase: een oud dorp met smalle steegjes, waar een islamitische vesting op een Romeins fort werd gebouwd. De minaret van de Nasr al-Din-moskee, van ongebakken baksteen, rijst 21 meter hoog op. Een voormalige madrasa, een Ottomaans huis dat tot klein museum is omgebouwd en de uitgehouwen ingang van de raadzaal vullen het bezoek aan.
• Qarat el-Muzawwaqa, honderden Grieks-Romeinse graven uitgehouwen in de klif; die van Petosiris en Petubastis zijn beschilderd met doodsgoden en zodiakken.
• Deir el-Hagar, een Romeinse zandsteentempel gewijd aan Amon-Re, Mut en Chonsoe, met fijne reliëfs.
• Balat, een ander oud dorp, en vlakbij de mastaba’s van Ain Asil, graven uit het Oude Rijk.

Om te overnachten is de Al Tarfa Desert Lodge, geopend in 2008 in traditionele lemen architectuur, een comfortabel adres: een twintigtal kamers, een zwembad en een restaurant. Het meer ten noorden van Mut is vervuild; zwem er niet. Warme bronnen, zoals de Magic Spring bij Ed-Duhus, zijn geschikt om in te baden.

Er komen en hoe lang

Er zijn geen lijnvluchten naar Kharga of Dakhla: u komt over de weg, op drie manieren.

• Vanuit Luxor, over de directe weg naar Baris, ten zuiden van Kharga. Dit is de meest praktische toegang voor een reis die in de Nijlvallei begint, met auto en chauffeur; er rijdt geen openbaar vervoer over deze weg.
• Vanuit Asyut, aan de lijn Caïro-Luxor: een dagelijkse bus vertrekt rond 8.00 uur (lokale tijd), 3 tot 4 uur naar Kharga, daarna evenveel naar Dakhla.
• Vanuit het noorden, langs de oaserondrit vanuit Caïro: Bahariya, de Witte Woestijn, Farafra, daarna ongeveer 300 km van Farafra naar Dakhla en 200 km van Dakhla naar Kharga.

Sabaro raadt minstens vier dagen aan voor de twee oases: twee nachten in Kharga, twee in Dakhla. Voor de volledige rondrit van Caïro naar Luxor rekent u een week, met elke etappe overdag gereden.

Buiten de steden verdwijnt het telefoonsignaal na enkele kilometers. De restaurants in Kharga openen vooral ’s avonds, rond 19.00 uur (lokale tijd).

Veiligheid

De oaseweg is open voor toerisme; de woestijn eromheen veel minder. De ministeries van Buitenlandse Zaken geven niet allemaal hetzelfde advies voor de steden, de wegen en de omringende woestijn: dat van uw land staat in de tabel “Reisadvies” op deze pagina. Een erkend bureau of een erkende gids wordt sterk aanbevolen.

Daaruit volgen twee regels. Blijf op bekende wegen en sporen: het risico op mijnen is hoog in woestijngebieden. En rijd overdag: reizen in het donker buiten de steden is uitgesloten.