Sham el-Nessim, święto wiosny

Święto ze starożytnego Egiptu

Sham el-Nessim oznacza po arabsku „wdychać bryzę”. To święto wiosny i jedno z najstarszych w kraju: jego początki wywodzi się od święta żniw w Egipcie faraonów, około 2700 roku p.n.e., kiedy bogom składano w ofierze soloną rybę. Nazwa pochodzi prawdopodobnie od szemu, pory zbiorów w dawnym kalendarzu; etymologia pozostaje jednak sporna.

Wraz z chrystianizacją Egiptu święto przesunęło się na dzień po Wielkanocy. Obecnie przypada w poniedziałek po Wielkanocy Koptyjskiego Kościoła Ortodoksyjnego, wyznaczanej według innych obliczeń niż w Kościołach zachodnich. W 2027 roku koptyjska Wielkanoc wypada w niedzielę 2 maja, a Sham el-Nessim w poniedziałek 3 maja.

Święto nie ma jednak charakteru religijnego: chrześcijanie i muzułmanie obchodzą je razem, a dzień ten jest wolny od pracy dla wszystkich.

Dzień na świeżym powietrzu

Idea jest prosta: spędzić dzień na zewnątrz, z rodziną. Od rana Egipcjanie rozkładają się w ogrodach publicznych, na trawnikach, nad Nilem albo na feluckach, z piknikiem, którego menu wyznacza tradycja:

• fesikh, fermentowany i solony cefal, sztandarowe danie święta;
• ringa, wędzony śledź, łagodniejszy w smaku;
• jajka na twardo, malowane przez dzieci w przeddzień, symbol nowego życia;
• zielona cebulka i sałata, ze świeżą ciecierzycą, pierwsze warzywa wiosny.

Zapach fesikhu zapowiada święto w całym kraju. Egipskie Ministerstwo Zdrowia wielokrotnie ostrzegało przed tą rybą w okresie przedświątecznym: źle przygotowana może wywołać botulizm, ciężkie zatrucie, i ministerstwo zaleca, by jej nie jeść. Sabaro radzi podróżnym, by spróbowali raczej ringi i jajek.

Co to oznacza dla podróżnego

W 2027 roku święto zamyka długi weekend: sobota 1 maja to Święto Pracy, niedziela 2 maja to koptyjska Wielkanoc, a poniedziałek 3 maja – Sham el-Nessim.

• Należy wcześnie zarezerwować hotele nad morzem, zarówno nad Morzem Czerwonym, jak i na wybrzeżu Morza Śródziemnego, jeśli podróżują Państwo w ten długi weekend.
• Warto przygotować się na tłumy w ogrodach, na nadmorskich i nadrzecznych bulwarach oraz na przystaniach w poniedziałek. Na rejs feluką lepiej zarezerwować łódź z wyprzedzeniem.
• Trzeba uwzględnić dni wolne: urzędy i banki są zamknięte, a restauracje, kawiarnie i miejsca spacerów są wręcz bardzo ożywione.

To także dobra okazja, by zobaczyć świętujący Egipt bez ceremonii do śledzenia i bez biletu do kupienia: wystarczy spacer bulwarem nad Nilem w Kairze późnym popołudniem.

Na początku maja w dolinie Nilu robi się gorąco: według norm Światowej Organizacji Meteorologicznej (WMO) średnia temperatura maksymalna w maju wynosi w Kairze około 32 °C. Na miejscu zwiedza się rano, a spaceruje pod koniec dnia. Egipt stosuje wtedy czas letni (UTC+3) i jest tam 1 godz. więcej niż w Warszawie.