Festiwal Gnaoua i Muzyki Świata

Fuzja jako znak rozpoznawczy

Muzyka gnaoua, stworzona przez potomków niewolników sprowadzonych z Afryki Subsaharyjskiej, długo istniała na marginesie, zanim zyskała uznanie; UNESCO (Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Oświaty, Nauki i Kultury) wpisało ją w 2019 roku na Listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości. Festiwal miał w tym swój udział od początku, od 1998 roku: dał maalemom międzynarodową scenę.

Jego znakiem rozpoznawczym jest spotkanie. W każdej edycji maalemowie grają z muzykami jazzowymi, bluesowymi, rockowymi, reggae czy tradycyjnymi z innych stron świata, w koncertach przygotowanych specjalnie na tę okazję. Scenę z muzykami gnaoua dzielili Pat Metheny, Marcus Miller, Joe Zawinul i Maceo Parker.

Festiwal produkuje agencja A3 Communication, od 2009 roku we współpracy ze stowarzyszeniem Yerma Gnaoua, założonym przez maalemów i inicjatorów festiwalu, które przyczyniło się do wpisu na listę UNESCO. Festiwal deklaruje ponad 400 000 uczestników w ciągu trzech dni. Obok koncertów przez dwa dni odbywa się Forum Praw Człowieka, gromadzące intelektualistów i artystów, a Arbre à Palabres („drzewo rozmów”) oferuje przestrzeń spotkań publiczności z muzykami.

Osiem miejsc w małym mieście

W czasie festiwalu gra cała medyna. Miejsca dzielą się na trzy grupy.

• Duże sceny. Scena Moulay Hassan, na placu o tej samej nazwie, to serce festiwalu: wystarczy iść za tłumem. Scena na plaży zwykle gości największe gwiazdy w solowych koncertach, od funku i soulu po hip-hop i reggae.
• Borj Bab Marrakech, bastion w murach miejskich, dziś przestrzeń wystawiennicza, gości rezydencje artystyczne i koncerty fusion, w strefie dostępnej tylko dla posiadaczy biletów.
• Lile, czyli nocne ceremonie gnaoua dla niewielkiej publiczności, w różnych miejscach medyny: Bayt Dakira, dom pamięci żydowsko-muzułmańskiej miasta; Dar Souiri, XIX-wieczny riad zamieniony w centrum kultury; zawije Issaoua i Sidna Bilal, siedziby bractw; oraz dawny konsulat Danii. Zdjęcia i filmowanie są tam zabronione.

Bilety, karnety i identyfikatory

Oficjalna strona sprzedaje kilka opcji.

• Karnety na duże sceny dają wstęp do strefy przed sceną Moulay Hassan lub sceną na plaży. Karnet kupiony online należy wymienić na identyfikator i opaskę w punkcie odbioru na parkingu Moulay Hassan, czynnym od 11:00 do 23:00 czasu lokalnego od dnia poprzedzającego festiwal; e-mail z potwierdzeniem nie wystarczy. E-bilety można używać bezpośrednio.
• Kameralne koncerty kosztowały w 2026 roku 250 dirhamów za wieczór i były sprzedawane wyłącznie w oficjalnym sklepie festiwalu w Essaouirze. Miejsc jest niewiele: Sabaro radzi kupić je zaraz po przyjeździe.
• Dla rodzin: dzieci poniżej 12 lat bez opieki nie są wpuszczane do strefy przed scenami.

Karnety i bilety nie podlegają zwrotowi.

Jak przeżyć festiwal

Nocleg w medynie pozwala wszędzie chodzić pieszo, w dzień i w nocy. L'Heure Bleue Palais, w pobliżu Bab Marrakech, jest kilka kroków od Borj; Riad EspritBleu, tylko dla dorosłych, leży przy Rue d'Agadir, 700 m od plaży. Le Jardin des Douars, na wzgórzach na południe od miasta, zapewnia spokój po koncertach; na wieczory należy wtedy przewidzieć kierowcę. W tych dniach miasto jest pełne: Sabaro radzi rezerwować z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem.

Wiatr i chłodne wieczory zaskakują przyjeżdżających z Marrakeszu. W Essaouirze średnia temperatura maksymalna w czerwcu wynosi 21,4 °C, a minimalna 17,1 °C, według norm z lat 1991–2020 Światowej Organizacji Meteorologicznej (WMO), a pasaty wieją często: na wieczorne koncerty przyda się sweter lub kurtka, a w tłumie zakryte buty.

Dojazd. Essaouira leży około 2,5 godziny jazdy od Marrakeszu; autokar jedzie od 2,5 do 3 godzin. Propozycję podróży Sabaro „Marrakesz i Essaouira w 7 dni” łatwo dopasować do terminu festiwalu.